มาตรฐานไฟถนนกรมทางหลวง: สเปกสำคัญที่ต้องรู้ก่อนเลือกใช้

การติดตั้งไฟถนนไม่ใช่แค่การเลือกโคมที่สว่างที่สุด แต่ต้องเป็นความสว่างที่ "ถูกที่ ถูกทาง และสม่ำเสมอ" ตามมาตรฐานกรมทางหลวง ปี 2568-2569 ซึ่งเน้นไปที่โคมไฟ LED เป็นหลัก โดยมีสเปกสำคัญดังนี้ครับ

1. ค่าความสว่างที่เหมาะสม (Illumination Level)

กรมทางหลวงกำหนดค่าความสว่างเฉลี่ยบนพื้นถนน (Average Lux) ตามประเภทของถนนและความหนาแน่นของการจราจร ดังนี้ครับ

ประเภทถนน	พื้นที่ในเมือง (Lux)	พื้นที่นอกเมือง (Lux)
ทางหลวงพิเศษ (Motorway)	21.5	10.75
ทางแยก (Intersection)	21.5	15.0
ทางหลวงสายหลัก (Main Road)	21.5	9.7
ทางหลวงสายรอง (Secondary Road)	13.0	6.5

หมายเหตุ: ในจุดเสี่ยง เช่น ทางกลับรถ หรือทางแยก ต้องมีความเข้มแสงสูงกว่าทางปกติเพื่อลดอุบัติเหตุ

2. การกระจายแสง (Light Distribution Pattern)

การเลือกรูปแบบการกระจายแสงให้เหมาะกับความกว้างของถนนจะช่วยลดการสูญเสียแสงและลด "มลภาวะทางแสง" (Sky Glow) ได้ครับ:

Type I: การกระจายแสงเป็นวงรีแคบตามแนวยาวถนน เหมาะสำหรับติดตั้งกึ่งกลางถนน หรือถนนที่แคบมาก
Type II: การกระจายแสงกว้างขึ้นเล็กน้อย เหมาะสำหรับถนนขนาด 2 เลน หรือทางเดินเท้า
Type III (นิยมที่สุด): การกระจายแสงเป็นวงกว้างและยาว เหมาะสำหรับถนนมาตรฐาน 2-4 เลน โดยติดตั้งเสาไฟไว้ที่ข้างทาง
Type IV & V: การกระจายแสงรอบทิศทาง มักใช้ในลานจอดรถหรือทางแยกขนาดใหญ่

3. ค่าความสม่ำเสมอของแสง (Uniformity Ratio)

นี่คือสเปกที่กรมทางหลวงให้ความสำคัญมาก เพราะหากแสงสว่างเป็นหย่อมๆ (Zebra Effect) จะทำให้ตาผู้ขับขี่ล้าและมองเห็นอุปสรรคได้ยาก

มาตรฐานกำหนด: อัตราส่วนความสว่างต่ำสุดต่อความสว่างเฉลี่ย (Emin/Eav) ต้องไม่น้อยกว่า 1:2.5 หรือประมาณ 0.4 ขึ้นไป เพื่อให้แสงเนียนตาตลอดเส้นทางครับ

4. สเปกตัวโคมไฟ LED (Product List)

ปัจจุบันกรมทางหลวงมีการประกาศรายชื่อผู้ผลิตที่ผ่านเกณฑ์ (Product List) โดยโคมไฟต้องมีคุณสมบัติพื้นฐานดังนี้:

ค่า CRI: ไม่น้อยกว่า 70 (เพื่อให้เห็นสีป้ายจราจรชัดเจน)
อายุการใช้งาน: ไม่ต่ำกว่า 50,000 ชั่วโมง
มาตรฐานการป้องกัน: IP65 หรือ IP66 (กันฝุ่นและกันน้ำฉีดแรงๆ ได้)
การควบคุมแสง: ต้องเป็นประเภท Cut-off หรือ Semi Cut-off เพื่อไม่ให้แสงส่องแยงตาผู้ขับขี่ (Glare Control)

มาตรฐานไฟถนนกรมทางหลวง: สเปกสำคัญที่ต้องรู้ก่อนเลือกใช้